HMK Görev ve Yetki Nedir?
Hangi Dava Hangi Mahkemede Açılır? (2026 Güncel Rehber)
Bir davada en önemli konulardan biri “görevli ve yetkili mahkemenin doğru belirlenmesidir.”
Çünkü yanlış mahkemede açılan davalar;
zaman kaybına,
hak kaybına,
ek masraflara,
usulden ret kararlarına neden olabilir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) görev ve yetki kuralları; davanın hangi mahkemede ve hangi şehirde açılacağını belirlemektedir.
Özellikle;
boşanma davaları,
kira davaları,
miras davaları,
taşınmaz davaları,
alacak davaları,
tazminat davaları,
sözleşme uyuşmazlıkları,
sigorta ve trafik kazası davaları bakımından görev ve yetki kuralları kritik önem taşımaktadır.
Bu rehberde;
Görevli mahkeme nedir?
Yetkili mahkeme nasıl belirlenir?
Asliye hukuk mu sulh hukuk mu?
Taşınmaz davası nerede açılır?
Kira davası hangi mahkemede açılır?
Sözleşmeden doğan davalarda yetki nasıl belirlenir?
Haksız fiil davaları hangi yerde açılır? sorularını HMK hükümleri ışığında detaylı şekilde ele alacağız.
Görev Nedir?
Yetki Nedir?
Görev Nedir?
Görev, davaya hangi tür mahkemenin bakacağını belirler.
Örneğin:
Asliye Hukuk Mahkemesi
Sulh Hukuk Mahkemesi
Aile Mahkemesi
İş Mahkemesi
Tüketici Mahkemesi gibi ayrımlar görev kurallarıyla belirlenir.
Yetki Nedir?
Yetki ise davanın hangi yer mahkemesinde açılacağını ifade eder.
Örneğin:
Bursa mı? İstanbul mu? Ankara mı? Davalının yerleşim yeri mi? Taşınmazın bulunduğu yer mi? soruları yetkiyle ilgilidir.
Asliye Hukuk Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
(HMK m. 2) HMK’ya göre; aksine özel düzenleme bulunmadıkça;
malvarlığı davaları,
şahıs varlığı davaları,
genel hukuk uyuşmazlıkları Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
Sulh Hukuk Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
(HMK m. 4)
Kira Davaları
Kiraya ilişkin birçok dava Sulh Hukuk Mahkemesinde görülür.
Örneğin:
kira alacağı,
tahliye davaları,
kira tespit davaları,
kira uyarlama davaları Sulh Hukuk Mahkemesinin görev alanındadır.
İstisna ;6100 sayılı Kanun uyarınca kiralananın tahliyesi ve kira bedelinin tespiti gibi davalar Sulh Hukuk Mahkemesinde görülürken; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uyarınca başlatılan ilamsız tahliye takiplerine yapılan itirazların kaldırılması davaları İcra Hukuk Mahkemesi’nde açılır.
Ortaklığın Giderilmesi Davaları İzale-i şuyu yani ortaklığın giderilmesi davaları da Sulh Hukuk Mahkemesinde açılır.
Zilyetliğin Korunması DavalarıTaşınır veya taşınmaz üzerindeki fiili hakimiyetin korunmasına ilişkin davalar da bu mahkemenin görev alanındadır.
Genel Yetkili Mahkeme Neresidir? (HMK m. 6)
Genel kural olarak dava;davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılır.
Örneğin:
Davalı Bursa’da oturuyorsa Bursa,
Davalı İstanbul’da oturuyorsa İstanbul mahkemeleri yetkili olur.
Birden Fazla Davalı Varsa Dava Nerede Açılır? (HMK m. 7)
Birden fazla davalı varsa dava; davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak sırf başka yere dava taşımak amacıyla kötü niyetli seçim yapılırsa mahkeme yetkisizlik kararı verebilir.

Sözleşmeden Doğan Davalarda Yetki (HMK m. 10) Sözleşme Davası Nerede Açılır?
Sözleşmeden doğan davalar;davalının yerleşim yerinde,sözleşmenin ifa yerinde açılabilir.
Örneğin:
eser sözleşmeleri,
alacak davaları,
ticari sözleşmeler,
hizmet sözleşmeleri,
satış sözleşmeleri bakımından ifa yeri çok önemlidir.T
aşınmaz Davalarında Yetki (HMK m. 12)Tapu Davası Nerede Açılır?Taşınmazın aynına ilişkin davalarda kesin yetkili mahkeme; taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.
Örneğin:
tapu iptal ve tescil,
ortaklığın giderilmesi,
müdahalenin meni,
ecrimisil,
ayni hak davaları taşınmazın bulunduğu yerde açılır.
Miras Davalarında Yetki (HMK m. 11)Miras Davası Nerede Açılır?
Miras davalarında; miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir.
Örneğin:
tenkis davaları,
mirasçılık uyuşmazlıkları,
tereke paylaşımı,
miras sebebiyle istihkak davalarıbu kapsamda değerlendirilir.

Sigorta Davalarında Yetki (HMK m. 15)Trafik Kazası ve Sigorta Davaları Nerede Açılır?
Sigorta uyuşmazlıklarında;rizikonun gerçekleştiği yer,sigortalının yerleşim yeri,malın bulunduğu yeryetkili olabilir.
Özellikle trafik kazası ve kasko uyuşmazlıklarında bu hükümler sık uygulanmaktadır.
Haksız Fiil Davalarında Yetki (HMK m. 16)Tazminat Davası Nerede Açılır?Haksız fiilden doğan davalarda;olayın gerçekleştiği yer,zararın meydana geldiği yer,zarar görenin yerleşim yeri mahkemeleri yetkili olabilir.
Örneğin:
trafik kazaları,
hakaret,
yaralama,
maddi manevi tazminat,
mal zararları bu kapsamdadır.
Yanlış Mahkemede Dava Açılırsa Ne Olur?
Görev veya yetki yanlış belirlenirse mahkeme:görevsizlik,yetkisizlikkararı verebilir.Bu durumda: süre kaybı,harç ve gider artışı,zamanaşımı riskiortaya çıkabilir.Kesin Yetki Nedir?
Bazı davalarda kanun kesin yetki öngörmüştür.Taraflar bunu değiştiremez.
Örneğin:
taşınmazın aynına ilişkin davalar,bazı miras davalarıkesin yetki kapsamındadır.
HMK Görev ve Yetki Kuralları Neden Bu Kadar Önemli?
Dava doğru mahkemede açılmazsa;dosya aylarca uzayabilir,usulden ret riski doğabilir,hak kaybı yaşanabilir.
Özellikle yüksek değerli taşınmaz ve ticari uyuşmazlıklarda dava stratejisinin doğru kurulması büyük önem taşımaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Kira davası hangi mahkemede açılır?
Genellikle Sulh Hukuk Mahkemesinde açılır.
Tapu iptal davası nerede açılır?
Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.
Alacak davası hangi şehirde açılır?
Genel olarak davalının yerleşim yerinde veya ifa yerinde açılabilir.
Yanlış mahkemede dava açılırsa dava reddedilir mi?
Duruma göre görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilebilir.
Taraflar yetki sözleşmesi yapabilir mi?
Kanunun izin verdiği durumlarda mümkündür. Ancak kesin yetki kuralları değiştirilemez.
Tazminat davası zarar görenin bulunduğu yerde açılabilir mi?
Bazı haksız fiil davalarında evet.
Bursa Avukat Desteği ve Görev-Yetki Uyuşmazlıkları
Bursa’da özellikle;
kira uyuşmazlıkları,
tapu davaları,
ticari alacak davaları,
sözleşme uyuşmazlıkları,
miras davaları,
trafik kazası tazminat dosyaları bakımından görev ve yetki itirazları uygulamada sık görülmektedir.
Davanın başında doğru mahkemenin belirlenmesi, sürecin hızlı ve etkili ilerlemesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Not : Kira davaları, kat mülkiyeti uyuşmazlıkları, komşuluk hukuku davaları, işçi alacakları ve ticari davalarda doğru mahkemeye gitmeden önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan görevli mahkemede açılan davalar, usulden reddedilir.